زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

دالی مُرد
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ۱٠:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/٢٦
 
دانشمندان موسسه روزلين در شهر ادينبورگ اسکاتلند پس از آنکه متوجه شدند دالی، نخستين حيوانی که به شيوه همسانه سازی متولد شده بود، دچار بيماری خطرناک ريوی است به زندگی اش پايان دادند.
دالی که گوسفند شش ساله ماده ای بود در همين مؤسسه همسانه سازی شده و نگهداری می شد.
دانشمندان برای همسانه سازی دالی DNA یک ماده گوسفند بالغی را به سلول خالی تخمک گوسفند ديگری تزريق کرده، تخمک بارورشده را در رحم گوسفند سومی کاشتند و به اين ترتيب، دالی از لحاظ ژنتيکی دقيقاً همانند ماده گوسفندی بود که DNA از آن گرفته شده بود.
وضعيت جسمانی دالی ابتدا کاملاً خوب بود و او حتی چهار بره سالم به دنيا آورد اما در همان سالهای اوليه درحالی که هنوز جوان بود مبتلا به فرسودگی مفاصل (آرتروز) شد.
تصميم به پايان دادن به زندگی دالی زمانی اتخاذ شد که آزمايشهای دامپزشکی نشان داد او به بيماری ريوی مبتلاست و بيماری اش بسرعت درحال پيشرفت است.
از آنجا که گوسفند می تواند دوازده تا سيزده سال زندگی کند اين پرسش مطرح است که چرا دالی در حالی که تنها شش سال داشت به بيماری ای مبتلا شد که ويژه دوران کهولت است.
بسياری ديگر از حيوانات همسانه سازی شده نيز با عوارض جسمانی جدی روبرو هستند و بسياری نيز بلافاصله پس از تولد تلف شده اند اما پرفسور يان ويلموت، رئيس گروه همسانه سازی دالی معتقد است که بيماری او ناشی از همسانه سازی نبوده است و ساده ترين توضيح برای مرگ دالی اين است که برای حيوانات نيز مانند انسان بيماريهای ناخوشايندی وجود دارد. محتملترين توضيح اين است که بدن دالی احتمالا دچار عفونت بوده و بهتر بود به زندگی اش پايان داده شود.
هم اکنون مطالعات مفصلی برای درک روند کهولت دالی و ساير بيماريهای احتمالی اش در جريان است و اين خبر باعث شده است پرسشهای بيشتری درباره ايمنی همسانه سازی به ويژه در مورد انسان مطرح شود.

همزمانی اين خاتمه حيات با اخبار جنجالی مربوط به همسانه سازی انسان توسط شرکت کلونايد و اينکه يان ويلموت سرپرست گروه خالقين دالی از مخالفين همسانه سازی در انسان است قابل توجه است.
 
comment نظرات ()
 
همسانه سازی انسان؛ از رویا تا واقعیت
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ٥:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/۱٤
 
توجه عمومی به همسانه سازی انسان از دهه 60 با نتایج مثبت تحقیقات برروی تکامل زیستی قورباغه و وزغ جلب شد. یافته ها نشان می داد که هسته یک سلول تمایز نیافته می توانست جایگزین هسته یک تخم بارور گردد و جنین حاصله به رشد و نمو طبیعی خود ادامه دهد.
از نظر آزمایشگاهی، انتقال هسته سلولهای تمایزنیافته یک موجود به تخم بارور شده همان موجود که هسته آن برداشته شده است، امکان پذیر می باشد. اگر هسته چند سلول تمایز نیافته حاصله از یک فرد را به همان تعداد تخم بارور که هسته آنها تخلیه شده وارد نماییم، نتاجی که به دست می آیند همگی دقیقاً دارای خصوصیات ژنتیکی همانند فرد دهنده هسته ها می باشند و در واقع هر یک از این موجودات، یک همسانه (کلون) از او هستند.
بر مبنای این توانایی بشر در همسانه سازی موجودات، داستانهای علمی- تخیلی فراوانی نگاشته شده است که همسانه سازی روسای جمهور کشورها، انسانهای خشن و بی رحم، افراد مشهور و موضوعاتی عوام پسند از این دست پرداخته شده است. این داستانها اکثراً بر این پایه هستند که خصوصیات اخلاقی، شخصیتی و رفتاری یک فرد قابل انتقال به همسانه به وجود آمده از روی وی می باشد؛ اما آنچه معمولاً به آن توجه نمی شود این نکته است که ظاهر و رفتار موجودات انسانی که از آن با عنوان فنوتیپ یاد می شود، حاصل کنش ذخیره توارثی، که در حال عادی طی تولید مثل جنسی از والدین به ارث می رسد یا در طی فرایند همسانه سازی از یک والد دریافت می شود و اثر محیط و تاثیرات فرهنگی مکان و زمانی است که رشد و نمو در آن صورت می گیرد و موجود به بلوغ می رسد. مثال معمول در این زمینه که ذهن را مشغول می نماید، همسانه سازی هیتلر می باشد که نژاد پرستی او یک رفتار اکتسابی بوده که شرایط زمانی و فرهنگی آن زمان بروز نمود نه صرفاً ابراز یک ژن یا مجموعه ای از ژنها. بنابراین در محیطی دیگر با مولفه های فرهنگی متفاوت، همسانه هیتلر لزومی به رفتاری شبیه نسخه تاریخی خود نمی یابد. همین موضوع در مورد سایر افراد مشهور مانند چنگیزخان مغول نیز صدق می کند که رفتارهای آنها در حقیقت بروز صفات ژنتیکی آنها در شرایط زمانی، مکانی و فرهنگی خاصی بوده است که در شرایط دیگر شاید به صورت کاملاً متفاوتی بروز یابد. همچنین همسانه امیرکبیر شاید هیچگاه مجال انرا نیابد که با آن داستان تاریخی وارد دربار شود و امکان ترفیع مقام یافته و به آن مدارج عالی برسد. دریافت اثر محیط بر همسانه ها، با کمی تدبیر و تفکر مخصوصاً در شرایط کشور خودمان به راحتی قابل تصور است.
در طی سالیان اخیر تحقیقات در زمینه زیست شناسی تولیدمثل پستانداران و دست ورزی در سلولهای جانوری به درجه ای از پیشرفت رسید که امکان همسانه سازی انسان را باورپذیر ساخته است. این حدسیات در سال 1997 در انستیتو روسلین اسکاتلند توسط ویلموت و همکارانش به واقعیت پیوست و دالی از هسته سلول تمایز نیافته یک میش همسانه سازی شد.
به صورت نظری روش به کار برده شده در همسانه سازی دالی با اندکی تغییر قابل استفاده برای تمامی پستانداران از جمله انسان می باشد.
تولد دالی در آن زمان همانند انتشار خبر همسانه سازی انسان توسط شرکت کلوناید منشا بحثهای گسترده اخلاق ژنتیک و اخلاق پزشکی گردید. همسانه سازی در جانوران خصوصاً پستانداران و در حساسترین حالت همسانه سازی انسان موضوع بسیار بحث انگیزی می باشد.
به باور برخی، تفکر خلق یک نسخه مشابه از یک فرد زنده با دست ورزیهای آزمایشگاهی عملی نفرت انگیز و مکروه می باشد.
استدلال دیگر این است که یک شخص همسانه سازی شده کاملاً مانند دوقلوی فرد اول عمل می کند، منتهی با فاصله زمانی بیشتر از دوقلوهای معمول. بنابراین این عمل ذاتاً عملی شیطانی نخواهد بود و در بدبینانه ترین حالت احتیاجی به این فرآیند در حال حاضر احساس نمی شود.
نظر دیگر آن است که همسانه سازی انسان ممکن است اثرات درمانی و منافع اجتماعی مختلفی داشته باشد، بنابراین باید تحت شرایط خاص اجازه استفاده از آن داده شود. به طور مثال، والدینی که کودک آنها فوت شده است، امکان داشتن فرزندی را که همسانه ای از یک سلول فرزند مرده آنها می باشد، پیدا می نمایند همانند آنچه شرکت کلوناید در مورد سومین کودک همسانه سازی شده توسط آن شرکت در ژاپن ادعایش را نمود و همسانه مذکور ظاهراً از یک سلول کودک دو ساله ای که در یک سانحه رانندگی جان باخته بود، به وجود آمده بود.
با این حال تحقیقات مربوط به همسانه سازی انسان در اکثر کشورهای جهان ممنوع می باشد و به نظر می آمد که این قوانین منع کننده از تولد همسانه های انسان جلوگیری نماید ولی گویا این سد در حال شکستن می باشد.

 
comment نظرات ()
 
سلولهای پایه (Stem Cells)
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ۳:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/٩
 
سلولهای پایه در حال حاضر بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. این سلولها به منظور ایجاد بافتها و اعضا بدن، جانشین کردن بافتهای فرسوده، آسیب دیده یا بیمار، سلولهای مورد نیاز را تامین می نمایند. این سلولها در برابر میل به تمایز شدیداً مقاومت می کنند و بسته به منبع آنان قابلیت تولید یک نوع خاص یا انواع گوناگون سلولهای موجود زنده را دارند. قابل ذکر است که بعضی سلولهای پایه جنینی در بدن انسان، قابلیت تمایز به انواع مختلف سلولهای سازنده بیش از 210 نوع بافت متفاوت انسان را دارند.
نزدیک 20 سال است که از عمر تحقیقات مربوط به سلولهای پایه می گذرد و در این مدت کمک شایان توجهی به افزایش دانش ما در زمینه فرایند تشکیل سلولهای خون و تمایز آنها از سلولهای پایه اولیه مغز استخوان و جنین شناسی موش نموده است. در چند سال اخیر با کشفیات و موفقیتهایی که در زمینه کشت سلولهای پایه جنینی انسان به دست آمده است، تغییراتی در موضوعات مورد بحث در این زمینه ایجاد شده است. به طور مثال کشفیات جدید نشان می دهد که سلولهای پایه مغز استخوان (Adult Stem Cells) توان بالقوه بیشتری از آنچه قبلاً فرض می شد برای تمایز دارند.
دانشمندان در حال حاضر به سختی تلاش می نمایند که روشهای درمانی مبتنی بر استفاده از سلولهای پایه مانند تولید استخوان از سلولهای پایه مغز استخوان برای بیماران نیازمند و دارای مشکلات اسکلتی و شکستگیهای وسیع را در درمانگاههاو بیمارستانها به کار گیرند. این هدف بدون درک رفتار سلولهای پایه در بستر زیستی رشد و نمو آنان و دستیابی به دانش لازم در این زمینه در سطح مولکولی به دست نمی آید. همچنین عواملی که باعث باقی ماندن سلولهای پایه در فاز قابل تمایز به سلولهای دیگر (Multipotent)، رفتن به فاز تکثیر (Proliferative State) و نهایتاً تحریک آنها برای تولید سلولهای دختری تمایز یافته می شود، باید به خوبی بررسی و شناسایی شوند.
خلاصه: سلولهای پایه سلولهای خاصی هستند که در بدن پستانداران حتی پیش از تولد و در زمان بلوغ وجود دارند و توانایی رشد و تمایز به سلولها و بافتهای گوناگون موجود بالغ را دارند. از جمله کاربردهای درمانی دیگری که در سال 2000 میلادی از سلولهای پایه در آن استفاده شد، پیوند این سلولها به بیماران سرطان کلیه بود که نشانه هایی از توقف و برگشت و بهبود سرطان در انان با تحریک ایجاد یک پاسخ ایمنی جدید، دیده شده است.

منابع:

http://biotechterms.org/sourcebook/savelinktermquery.php3?STEM%CELLS
Nature, Stem Cell Web Focus
Nature,Vol. 414, No. 6859, Stem cells
http://biotechterms.org/sourcebook/saveidretrieve.php3?id=2970
 
comment نظرات ()
 
توليد استخوان انسان با استفاده از سلولهای پايه (Stem Cells)
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ٢:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/٩
 
دانشمندان در حال انجام آزمایشهایی جهت تولید استخوانهای حقیقی انسان در خارج از بدن او می باشند که آنها را قادر می سازد که به بیمارانی که دچار مشکلات اسکلتی می باشند کمک نمایند.
یک گروه از دانشمندان دانشگاه ساتمپتون با بودجه ای فراتر از 200 هزار دلار بر روی این پروژه فعاليت می نمايند.
در صورت توفیق در مراحل دیگری از این پروژه، امکان ايجاد روشهایی برای رشد استخوان در بدن بیمارانی که از مشکلات حاد استخوانی رنج می برند فراهم می گردد.
در اين روش از "سلولهای پايه بالغ چند منظوره" (Multi-Potencial Adult Stem Cells) که می توانند در شرایط مناسب و تامین عوامل لازم جهت رشد، به سلولهای استخوانی و غضروفی تبديل شوند، استفاده می شود.
در حال حاضر پزشکان برای وادار کردن سلولها به رشد، از ويروس مولد سرماخوردگی استفاده می کنند که می تواند برای بيماران خطرناک باشد؛ اما هم اکنون روش غیر ویروسی برای اين منظور يافت شده است.
اين پروژه از طرف شورای تحقيقات بيوتکنولوژی و علوم زيستی انگلستان وبا همکاری مشترک دانشگاههای ساتمپتون و ناتینگهام حمایت می شود.
گفته می شود که سلولهای استخوانی اسکلت بدن در طول 10 سال به طور کامل دوباره سازی می گردند و اسکلت بدن يک مجموعه زنده و در حال رشد مداوم می باشد.

به نقل از سرويس ملی خبری ژنتیک و بیوتکنولوژی ایران
 
comment نظرات ()
 
مقاله وارده:"تولد دومين انسان شبيه سازی شده"
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ۱:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/٥
 

آقای مهندس جوانمرد لطف کرده اند و این مقاله را به بنده ارسال کرده اند که عین آن را میتوانید مطالعه فرمایید. ضمن تشکر از ایشان، سایر دوستانی که مایلند مطالبشان در این وبلاگ منعکس شود، میتوانند آن را تحت قالب Word به پست الکترونيک اينجانب ارسال نمايند.

تولد 'دومين انسان شبيه سازی شده'
گردآوري:مهندس آرش جوانمرد

برطبق كتابهاي مقدس ديني ، آدم اولين انساني بود كه پا به زمين نهاد و همه انسانها را به وجود آورد،در روايات آمده است كه خداوند متعال آدم را در 6 روزآفريد و از روح خود در آن دميد.خداوند انسان ديگري از جنس مخالف براي مصاحبت با آدم(حوا ) را نيز آفريد و به علت اينكه حوا به آدم از ميوه هاي درخت ممنوعه داد خداوند به جهت اين نافرماني آنها را ازدرگاه خود طرد نمود.از اين دو قابيل و هابيل به وجود آمدندو قابيل پس از قتل برادرش در زمره زيانكاران در آمد وپس از مدتي ساير انسانها را نيز به وجود آورد.

هر چند در سالهاي اخير اخباري از كلونينگ انسان تا 14 روزگي در انگلستان شنيده شد اما در خبر هفته گذشته واقعا نگرانيهاي مجامع علمي انكار ناپذير بود:

شرکت آمريکايی کلونايد که مدعی خلق نخستين انسان شبيه سازی شده است اعلام کرده که دومين نوزاد شبيه سازی شده در اين شرکت جمعه شب گذشته (سوم ژانويه) سال 2002 از ساعت 55/11 قبل از ظهر به وقت محلي از يك زن هلندی 31 ساله متولد شده است.اين بچه يكشنبه بيمارستان را ترك كرده است. وزن اين كودك حدود هفت پوند مي باشد و از سلامتي كامل برخوردار است نام مستعار اين دختر EVE مي باشد كه بر گرفته از نام حوا مي باشد. اين انسان توسط شركت كلونايد بوجود آمده است كه در آن اكثر طرفداران فرقه رائل فعاليت مي كنند.

بريژيت بواسليه مدير عامل شرکت کلونايد كه يك متخصص مشهور شيمي مي باشد و سالها در كلج هاميلتون نيويورك سابقه تدريس دارد اما هرگز در پزشكي و فيزيولوژي توليد مثل فعاليت نداشته است پيشتر در گفت و گو با شبکه تلويزيونی بلژيکی و.ت.ام گفته بود که دومين نوزاد شبيه سازی شده دختری است که در کشور هلند متولد خواهد شد اما در مصاحبه ای که پس از تولد نوزاد با خبرگزاری فرانسه انجام داده حاضر به افشای محل دقيق تولد اين نوزاد نشده است.

اين زن DNA خود را براي پروژه كلونينگ در اختيار اين شركت گذاشته است و پس از ايجاد جنين مجددا با كاشت جنين و طي مراحل آبستني زايمان نموده است بريژيت بواسليه اظهار داشت كه اگر تاييد شود كه اين بچه داراي DNAمضاعف از مادر است ،مشخص خواهد شد كه اين دختر با مادر خود دوقلوي يكسان خواهد بود بريژيت بواسليه نام پدر ومادر را فاش نكرد و در سخنان خود اظهار نمود كه اين مادر به اين علت به كلونينگ به عنوان آخرين حربه متوسل شده است كه شوهر او عقيم بوده است او افزود كه اميدوار است كه والدين كودك تعهداتي كه قبل از تولد كودك متقبل شده اند فراموش نكنند چون هزينه اين پروژه بالغ بر 130000 دلار بوده است

شبيه سازی انسان در کشور هلند ممنوع است اما هيچ قانونی که تولد انسان شبيه سازی شده در اين کشور را منع کند وضع نشده است اثبات ادعای خود در مورد خلق نخستين انسان شبيه سازی شده ارائه نکرده است.

کلونايد وعده داده بود که با آزمايش ژنتيکی و رشته د. ان. آ ادعای خود را ثابت خواهد کرد اما روز جمعه (سوم ژانويه) پس از اينکه شکايتی عليه والدين نوزاد شبيه سازی شده در دادگاهی در شهر ميامی ايالت فلوريدای آمريکا طرح شد، اين شرکت اعلام کرد که آزمايش را به تأخير خواهد انداخت.

مدير عامل شرکت کلونايد حاضر نشده است محل دقيق تولد دومين انسان شبيه سازی شده را فاش کند.

شرکت کلونايد از تولد انسانهای شبيه سازی شده ديگری نيز خبر داده که قرار است در آينده نزديک متولد شونداين انسانهاي شبيه شده در راه تولد در آمريكاي شمالي، اروپا و دو بچه در آسيا تعلق دارند كه در چند هفته آتي متولد خواهند شد

در تكنيك اخير از تكنيكي شبيه به لقاح خارج رحمي (IVF) استفاده شده است به اين صورت كه پدر اين دخترDNA استخراج شده از سلولهاي بالغ پوست را در اختيارمتخصصان قرار داده است و سلول تخم مادر بعد از تخليه محتويات هسته آن و وارد كردن DNA پوست و دوباره فعال كردن ژنها منشا جنين اين دختر شده است.

بيشتر متخصصان صاحب نظر و به وجود آورنده گوسفند معروف دالي اظهار داشتند كه با توجه به علائم پيري زود رس دالي و اختلالات و ناهنجاريهاي كلونهاي متعدد دامهاي اهلي ادعاهاي شركت كلونايد چند صباحي پيش تداوم نخواهد داشت

اين شرکت به پيروان فرقه رائل تعلق دارد که معتقدند بشر 25 هزار سال پيش به دست موجوداتی از ساير کرات و به شيوه شبيه سازی خلق شده است.

به طور كلي هرچند كه كلونينگ در قرن اخير بسيار مورد توجه قرار گرفته و آرزوهاي همچون داشتن افراد مشابهي مانند آلبرت اينشتين را دست يافتني ساخته است اما جنبه هاي اخلاقي مسئله بحث عمده مجامع مختلف بوده است.

 
comment نظرات ()
 
تولد سومين کودک همسانه سازی شده در ژاپن
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ۱۱:٥٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۱/۱۱/٢
 



شرکت آمريکايی کلونايد که تاکنون مدعی همتاسازی دو انسان شده اعلام کرده بود که سومين انسان همتاسازی شده روز دوشنبه (بيستم ژانويه) در ژاپن به دنيا خواهد آمد.

بريژيت بواسليه مديرعامل شرکت کلونايد در گفت و گويی با شبکه راديو تلويزيونی توکيو (تی بی اس) گفته که اين کودک با استفاده از سلولهای کودک دوساله ای همتاسازی شده که در سانحه رانندگی جان خود را از دست داده است.

مديرعامل شرکت کلونايد از محل دقيق تولد کودک همتاسازی شده در ژاپن اطلاعاتی در اختيار نگذاشته است.

همتاسازی انسان در ژاپن غيرقانونی است و اقدام به چنين عملی مجازات زندان تا ده سال و جريمه نقدی تا ده ميليون ين (معادل 85 هزار دلار) درپی دارد.

شرکت کلونايد در حالی مدعی تولد سومين انسان همتاسازی شده خود می شود که هنوز مدرکی برای اثبات ادعای خود درمورد تولد دو کودک ديگری که از همتاسازی آنها خبرمی دهد ارائه نکرده است.

دادگاهی در ايالت فلوريدای آمريکا شرکت کلونايد را ملزم کرده است هويت نخستين کودکی که مدعی همتاسازی آن شده و همچنين مادر او را برای دادگاه فاش کند.

شرکت کلونايد مدعی شده که پنج جنين همتاسازی شده توليد کرده که دوتای آنها متولد شده و دو کودک ديگر نيز غیر از کودک ژاپنی در آينده نزديک متولد خواهند شد.

منبع: BBC

 
comment نظرات ()