زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

همسانه سازي چيست؟
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ٢:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/۳/٢۳
 
همسانه سازي يا كلونينگ از ديرباز در طبيعت به صورت يك امر عادي و به عنوان يك روش تكثير غير جنسي رخ مي داده است.
اصولاً همسانه سازي فرآيند تكثير غير جنسي و توليد موجود زنده همانند تك والد خود مي باشد. بنابراين اين امر به هيچ وجه غير طبيعي نمي باشد و در بعضي موجودات يك نوع روش تكثير به شمار مي رود.
در موجودات تك سلولي در اثر تقسيم سلول، دو سلول يكسان به وجود مي آيد كه از نظر ذخيره ژنتيكي كاملاً مشابه يكديگر و والد خود مي باشند، مانند باكتريها كه با تقسيم هاي متوالي يك سلول اوليه توده اي سلولي به وجود مي آيد كه كلني نام دارد.
اما همسانه سازي فقط در موجودات تك سلولي مانند باكتري و مخمر به عنوان يك روش تكثير غير جنسي ديده نمي شود، بلكه در تعدادي از موجودات پرسلولي مانند بعضي نرم تنان و ميگوها نيز مشاهده شده است.
در توليد مثل رويشي كه نوعي تكثير غير جنسي مي باشد تمامي موجود زنده يا بخشي از آن به عنوان واحد توليد مثل عمل مي كند. در موجودات تك سلولي، كل سلول به عنوان واحد توليد مثلي و از راه تقسيم، عمل تكثير صورت مي دهد ولي در بعضي موجودات پرسلولي فقط بخشي از موجود به صورت واحد توليد مثلي عمل مي كند و موجود جديدي را توليد مي كند. توليد مثل رويشي در جانداران پر سلولي به دو صورت در طبيعت مشاهده مي شود. در روش اول كه جوانه زدن نام دارد، يك يا چند موجود جديد به تدريج در سطح بدن موجود زنده يا بخشي از آن، مانند قطعه از برگ گياه، شكل مي گيرند و پس از مدتي از والد اصلي جدا مي شوند و زندگي مستقل خود را به عنوان يك موجود ديگر آغاز مي كنند. اين پديده به وفور در گياهان و جانوراني مانند هيدر يا انواع اسفنجها ديده مي شود.
در روش ديگر كه قطعه قطعه شدن نام دارد، جاندار مبادرت به قطعه قطعه كردن خود مي نمايد و هر يك از قطعات تبديل به يك موجودي مستقل ميگردد و به اين ترتيب عمل توليد مثل صورت مي گيرد. اين نوع تكثير در بعضي جلبك ها، خزه ها، كرمها و شقايق دريايي ديده ميشود.
نوپديدي نيز روشي جالب و مشابه تكثير به روش قطعه قطعه شدن مي باشد كه در آن بخشي از بدن جاندار كه بنا به دليل مختلف جدا شده است، توسط جاندار ترميم شده و از نو پديد مي آيد و در بعضي موارد بخش كوچكتر جدا شده مانند قطعه اي از گياه، بازوي قطعه شده ستاره دريايي و يا قطعه اي از يك كرم خاكي خود تبديل به موجود جديد و كاملي مي شود. لازم به ذكر است كه در موجودات عاليتر امكان ترميم بافت از دست داده و همچنين امكان موفقيت در همسانه سازي كاهش مي يابد و اين روند را مي توانيد در گياه، كرم، ستاره دريايي و در نهايت انسان مشاهده كرد.
تمامي اين روشهاي توليد مثلي، از موارد تكثير غير جنسي مي باشند كه هر گاه شرايط محيطي مناسب فراهم آيد، بدون نياز به بافت يا اندام تخصص يافته اي، توليد موجودي كاملاً همانند پايه والدي صورت مي گيرد.
ادامه دارد...
 
comment نظرات ()
 
تولد نخستين قاطر همسانه سازی شده در آمريکا
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ٤:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/۳/۱۳
 


"Idaho Gem" اولين قاطر همسانه سازی شده (قسمت پايين عکس)


دانشمندان دانشگاه Idaho آمريکا از تولد نخستين قاطر همسانه سازی شده است خبر داده اند.
محققان می گويند اين کره قاطر که "گوهر آيداهو" نام دارد تقريبا يک ماهه است و کاملا سالم به نظر می رسد. به گفته اين پژوهشگران اين دستاورد می تواند در آينده به همسانه سازی ژنتيکی اسب هايی که در مسابقات اسب دوانی قهرمان می شوند منجر شود.
گوهر آيداهو، از گوش های تيزش گرفته تا پاهای نااستوارش يک کره قاطر بی نقص به نظر می رسد.
تولد اين حيوان از چند نظر تحولی مهم به شمار می آيد. اين نه تنها اولين قاطر همسانه سازی شده، بلکه اولين حيوان همسانه سازی شده در خانواده اسب هاست. به علاوه اين نخستين حيوان عقيم است که همسانه سازی می شود.
قاطر که حاصل جفتگيری الاغ نر با ماده اسب است، تقريبا در کليه موارد نازاست. اسب دارای 64 کروموزوم و الاغ دارای 62 کروموزوم است، در نتيجه قاطر با 63 کروموزوم متولد می شود.
در اين آزمايش، نرخ موفقيت همسانه سازی بسيار پايين بود و از 300 جنين تنها سه کره به وجود آمدند، يکی گوهر آيداهو و دو برادرش که هنوز متولد نشده اند.
اين تحقيقات با حمايت مالی يک فرد مشتاق به مسابقات قاطردوانی انجام شد، اما فوايد واقعی آن احتمالا در زمينه پرورش اسب به ثمر خواهد نشست.
پروفسور گوردون وودز، که تحقيقات و آزمايش های او به خلق گوهر آيداهو منجر شد، می گويد که تيم تحت نظر او يک سد فنی را که تاکنون مانع همسانه سازی خانواده اسب ها بود، شکسته است.
وی گفت: "ما دريافتيم کلسيم به شدت برای توليد مثل خانواده اسب مهم است. زمانی که ميزان کلسيم را در کشت های واسطه خود افزايش داديم به تدريج نتايج مثبت ظاهر شد." به اين ترتيب اکنون به نظر می رسد همسانه سازی اسب های قهرمان در مسابقات اسب دوانی يا پرش های نمايشی ممکن باشد. به گفته وی اين شيوه همچنين می تواند به نجات گونه های تحت خطر انقراض مانند اسب "پرزوالسکی" کمک کند.
مقررات بين المللی حاکم بر مسابقات اسب دوانی در حال حاضر هرگونه توليد مثل غيرطبيعی از جمله همسانه سازی را ممنوع می کند. اما مسابقات پرش های نمايشی از اين قانون پيروی نمی کند. اسب های نر در اين مسابقات معمولا عقيم می شوند بنابراين قادر به توليدمثل نيستند. به اين ترتيب شبيه سازی می تواند يک گزينه جذاب برای صاحبان اين اسب ها باشد.
نتيجه اين آزمايش ها و مطالعات در مجله Science ‌چاپ شده است.


 
comment نظرات ()