زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

چشم انداز بيوتکنولوژي در کوبا
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٥/۱۱/٢٥
 

بيوتکنولوژي ديگر مختص اقتصاد کشورهاي غربي نيست. گروهي از کشورها از چهار گوشه جهان، روند رو به رشد استفاده از فرصت ها در بيوتکنولوژي را خارج از مرزهاي اروپا و امريکاي شمالي آغاز کرده‌اند.

از زمان پيدايش بيوتکنولوژي نوين در اواخر دهه 1970 ميلادي، ايالات متحده امريکا و پس از آن اروپا، صنايع بيوتکنولوژي را در دست داشتند. نسخه 2005 گزارش جهاني بيوتکنولوژي از گروه مشاورانYoung &Ernst که شايد معتبرترين گزارش سالانه در اقتصاد بيوتکنولوژي باشد، حاکي از آن است که استراليا، اسرائيل، چين و هند به ترتيب رتبه هاي پنجم، هشتم، نهم و يازدهم بيوتکنولوژي را در جهان دارند. اين در حالي است که کشورهاي ديگري مثل کوبا، ژاپن و تايوان نيز در مرحله رشد و شکوفايي در زمينه بيوتکنولوژي هستند.
در این مطلب چشم انداز بیوتکنولوژی در كوبا ارائه شده که در روزنامه اعتماد دیروز چاپ است.

توجه ويژه به همکاري هاي خارجي

در مقايسه با کشورهاي ديگر، تجارت بيوتکنولوژي در کوبا يک استثنا است و آن هم به يک دليل؛ اين تجارت بر پايه سرمايه گذاري مخاطره پذير از سوي دولت است. در حقيقت کوبا سابقه يي طولاني و قابل تامل در بيوتکنولوژي دارد و اين موضوع به خاطر اعتقاد فيدل کاسترو به توسعه علم در کشورش است. در سال 1960 ميلادي، فيدل کاسترو سخنراني مشهوري در آکادمي علوم کوبا ايراد کرد. جوهر اصلي سخنراني او اين بود؛ آينده کشور ما بايد بر اساس آينده مردان و زنان دانشمند ما شکل گيرد. در سال هاي اخير يک چرخش اساسي در سياست هاي بخش بيوتکنولوژي کوبا براي دستيابي به سرمايه خارجي صورت گرفته است. به طور مثال در سال1999، شاخه اقتصادي موسسه Finaly هاوانا موافقتنامه يي با يک شرکت بزرگ چندمليتي تنظيم کردند که طبق آن واکسن مننژيتB در اروپا و امريکاي شمالي توليد شود. مثال ديگر موافقتنامه بين CIMA (شاخه اقتصادي مرکز ايمني شناسي مولکولي کوبا) و يک شرکت امريکايي است که بر اساس آن واگذاري امتياز و توسعه واکسن سرطان ساخت کوبا صورت خواهد گرفت. اين قرارداد توسط خزانه داري کل ايالات متحده امريکا مورد تاييد قرار گرفته است؛ اين در حالي است که امريکا کوبا را مورد تحريم تجاري و اقتصادي قرار داده است. از طريق اين ارتباطات، کوبايي ها توانسته اند به بازار، سرمايه و تجارب تجاري سازي مناسبي دست يابند. گاهي اوقات براي کوبايي ها سخت و تا حدودي چالش برانگيز است که سيستم سوسياليستي خود را با دنياي سرمايه داري بيوتکنولوژي نوين وفق دهند. آنها قوانين خود را تغيير داده اند تا براي جذب سرمايه هاي خارجي انعطاف پذيري لازم را بيابند و در اين راستا قانون سرمايه گذاري خارجي توسط مجمع علمي کوبا در سال 1994 تاييد شد. همچنين دولت به مراکز تحقيقاتي خودمختاري لازم را اعطا کرده تا بتوانند بخشي از پولي را که از طريق سرمايه گذاري مخاطره پذير خارجي کسب کرده اند، استفاده کنند. در نتيجه بخش بيوتکنولوژي کوبا شاهد چيزي شبيه رنسانس است. تاسيس قطب علمي West Havana گام ديگري در جهت توسعه علمي اين کشور است. اين قطب علمي مجموعه يي از موسسات تحقيقاتي، مراکز تحصيلات تکميلي و بيمارستان هاست که نه تنها از طريق تشکيل آن همکاري هاي علمي و آموزشي تسهيل مي شود بلکه از طريق مشارکت بيمارستان ها و به واسطه حضور استفاده کنندگان از خدمات و محصولات، همکاري بين اين بخش ها تقويت مي شود.

سيماي کلي بخش بيوتکنولوژي در کوبا

مراکز تحقيقاتي کوبا به طور روزافزوني به دنبال همکاري هاي بين المللي با متحدان استراتژيک، انتقال فناوري به کشورهاي ديگر و سرمايه گذاري مشترک با شرکت هاي خارجي هستند. در اين همکاري ها، عموماً کوبا فناوري و دانش بيوتکنولوژي را به شراکت گذاشته و طرف هاي خارجي سرمايه مورد نياز را فراهم مي کنند. کوبا موافقتنامه هاي متعددي با شرکت هاي معظم چندمليتي دارويي تا شرکت هاي کوچک بيوتکنولوژي در کشورهاي پيشرفته امضا کرده است.

نقاط قوت ملي و محيط تجاري بيوتكنولوژي در كوبا 

نقاط قوت

  • سيستم يكپارچه و پيوستگي قوي جهت استفاده مشترك از تسهيلات بخش­هاي مختلف؛
  • مراكز تحقيقاتي اصلي كوبا مانند مركز مهندسي ژنتيك و بيوتكنولوژي، موسسه Finlay و مركز ايمني­شناسي مولكولي، كانون اصلي بيوتكنولوژي پزشكي بوده به طوري كه 97% از مقالات بيوتكنولوژي پزشكي اين كشور در فاصله سال­هاي 1991 تا 2002 از اين مراكز بوده است؛ 
  • نيروي كار جوان و بسيار ماهر؛ 
  • سرمايه گذاري مداوم در بيوتكنولوژي از دهه 80 ميلادي تاكنون. 

محيط سرمايه گذاري

  • كوبا توجه خاص و استراتژيك بر روي بيوتكنولوژي طي چند دهه داشته است. حتي پس از پايان رابطه كوبا با بزرگترين شريكش (اتحاد جماهير شوروي) در ابتداي دهه 90 ميلادي، دولت سرمايه‌گذاري در بيوتكنولوژي را ادامه داده است.
  • مالكيت خصوصي شركت­هاي بيوتكنولوژي در كشور كوبا وجود ندارد. همان طور كه بخش خصوصي كوبا مانند كشورهاي ديگر نيست، بيوتكنولوژي هم از اين امر مستثني نيست و شركت­هاي نوپا به صورت خوشه­اي دراطراف مراكز علمي معتبر شكل گرفته اند. به هر حال موسسات تحقيقاتي دولتي نقش­هاي مختلفي مثل تحقيقات، توليد و تجاري سازي بازي مي‌كنند. در حقيقت سرمايه دولتي به اين موسسات اجازه مي­دهد تا بازوهاي اقتصادي خود را در شركت­هاي وابسته تشكيل دهند.

منبع: Nature

 مقاله مرتبط در روزنامه اعتماد 24 بهمن 
 
comment نظرات ()
 
فرق وزارت بهداشت با وزارت جهاد کشاورزی
نویسنده : کسری اصفهانی - ساعت ٦:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱۱/۱٧
 

فرصتی به من دست داد تا در جلسه معرفی IMOD که داروی ضد ایدز معروف ایرانی است شرکت کنم. وزیر بهداشت بود، یک دو تا از معاونین ایشان هم بودند. دکتر دیناروند هم بود، معاون غذا و داروی وزارت بهداشت. من از حضور در این جلسه واقعاً لذت بردم. تعریف دکتر لنکرانی را زیاد شنیده بودم ولی از نزدیک با شان و منزلت واقعی یک وزیر خوب در این جلسه آشنا شدم.

دکتر لنکرانی

دکتر لنکرانی، وزیر بهداشت

در آن جلسه با احترام فراوان از مجری و محققان طرح یاد شد. فراموش نکنیم که مجری اصلی طرح، وزیر دولتی با سیاست‌های متفاوت از این دولت بوده است. اما وزیر جدید با احترامی مثال زدنی از این دستاورد دفاع کرد و آن را مال مردم ایران دانست.


 
comment نظرات ()