زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

ورود به دنياي شگفت‌انگيز بيوتكنولوژي گياهي
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/۳/٢۳
 

قسمت دوم

ژن­ها و ساير اطلاعات ژنتيكي كه باعث مي­شوند ژن­ها به طور پايدار و قابل پيش­بيني كار كنند از جمله عناصر اصلي بيوتكنولوژي هستند. ژن­ها كجا قرار دارند و چگونه مي­توان يكي از آنها را كه مورد نظر است تشخيص داد؟ در دسترس بودن ژن­ها اجازه مي­دهد از آنها در اصلاح به كمك نشانگرهاي مولكولي استفاده نمود. اين موضوع، زيست شناسي مولكولي را تبديل به ابزاري براي كمك به اصلاحگران نموده است.

با در دسترس قرار گرفتن ژن­ها ما پيشرفت زيادي به سمت بهره­برداري از بيوتكنولوژي داشته­ايم. چگونه ژن­ها به گياهان منتقل مي­شوند؟ پاسخ اين است كه به روش­هاي مختلف و اين قدم بزرگي در برطرف كردن موانع مختلف اين راه است كه به پيشرفت سريع در زيست شناسي مولكولي گياهي و بيوتكنولوژي انجاميد.

 ما هم اكنون مي­توانيم ژن­ها را از هر منبعي جداسازي نموده يا اينكه آنها را به صورت مصنوعي در آزمايشگاه بسازيم و پس از آن با قرار دادن آنها در مولكول­هاي ناقل مناسب، به طور همزمان آنها را به هر گياهي منتقل نماييم. بر اين اساس ما مي­توانيم هر تعداد ژن كه مورد نظرمان است به هر گونه گياهي منتقل نماييم. ما همچنين مي­توانيم بيان هر ژن گياه را متوقف نموده يا در بافت­ و اندام خاصي بيان آن را تنظيم نماييم. توانايي ما در تغيير دادن گياهان روزبروز بيشتر, و نحوه عمل دقيق­تر و پيشرفته­تر مي­شود.

هدف دستكاري در سطح مولكولي چيست و چگونه اين كار انجام مي­شود و چه چيزهايي براي اين كار مورد نياز است؟ چه محصولات تراريخته­اي در حال تجاري شدن هستند و ارزش و ظرفيت واقعي اين محصولات چقدر است؟ گياهان زراعي مقاوم به حشرات و علف­كش­ها اولين محصولاتي هستند كه وارد بازار شده­اند. غير از اين محصولات, توانايي بيوتكنولوژي گياهي و كاربرد آن در افزايش كيفيت و عملكرد محصولات از جنبه­هاي ديگر نيز در حال افزايش است.

مبحث ديگري كه بيوتكنولوژي گياهي در آن نقش­آفريني مي­كند بر يك ايده خلاق استوار است و آن  اين است كه گياهان مي­توانند به عنوان يك كارخانه عمل نمايند. در حقيقت گياهان مي­توانند به عنان يك منبع توليد مواد صنعتي و دارويي در نظر گرفته شوند. در اختيار گرفتن ماشين بيوشيميايي سلول­هاي گياهي براي تبديل آن به كارخانه­اي براي توليد طيف وسيعي از مولكول­هاي بزرگ پيچيده و با ارزش مانند آنتي­بادي­ها، واكسن­ها، آنزيم­هاي خاص و صنعتي و داروهايي با مولكول­هاي سبكتر از ديگر كاربردهاي بيوتكنولوژي گياهي است. بنابراين دامنه كاربردهاي بيوتكنولوژي گياهي از اصلاح گياهان زراعي تا استقرار سيستم­هاي توليد مبتني بر گياهان به منظور ساخت مولكول­هاي پيچيده گسترش يافته است.

 


منبع: Handbook of Plant Biotechnology (2004), WILEY


 
comment نظرات ()