زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

مقدمه‌اي بر ژنتيك كلاسيك و اصلاح سنتي گياهان
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۳:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/٥/٥
 

قسمت دوم

وراثت مندلي: تاريخچه، مفاهيم و ارتباط آن با اصلاح گياهان

گرچه ژنتيك علمي با گستره وسيع و متنوع مي­باشد اما هدف اصلي اين علم كشف سازوكار انتقال صفات وراثتي از والدين به فرزندان مي­باشد كه عمدتاً بر مبناي آزمايشهاي گرگور مندل در قرن 19 ميلادي شكل گرفته است.

فرضيه توارث مستقل صفات مندل، اساس و بنياد ژنتيك كلاسيك مي­باشد و بر پايه تفكيك و افتراق عوامل منفرد و متفاوت از هم شكل گرفته است. تاريخچه ژنتيك نشان مي­دهد كه مندل يك پژوهشگر عالي و ممتاز بوده كه آزمايشهاي استثنايي و دقيقي را به صورت ثبت شده­اي انجام داده­است. مقاله او در سال 1965 اولين بررسي روشن و شرح انتقال خصوصيات ژنتيكي مي­باشد: قوانين آماري كه بر انتقال عناصر وراثتي از نسلي به نسل ديگر حاكم است.

با توجه به اهميت آزمايشهاي مندل در پايه­گذاري علم ژنتيك، از قوانين انتقال صفات وراثتي برگرفته از آزمايشهاي مندل غالباً به عنوان ژنتيك مندلي ياد مي­شود.

مندل فردي خوش­شانس و در عين حال با هوش و زيرك بود، هم در انتخاب موجودي كه آزمايش­هاي خود را بر روي آن انجام داد و هم در مورد انتخاب صفاتي كه مورد مطالعه قرار گرفت.

آزمايش­هاي وي با استفاده از گياه نخود فرنگي(Pisum sativum)  صورت گرفت كه مزيت عمده آن خودگشن بودن اين گياه بود. اين انتخاب دو حسن داشت: توانايي در توليد لاينهاي اصلاحي و همچنين توليد دورگ­ها با استفاده از تلاقي و گرده­افشاني گلها.

ارقام گوناگون نخود در دسترس مندل بود كه در صفات خاصي مثل رنگ دانه، شكل دانه و رنگ ساقه تفاوتهايي نشان مي­دادند. وي هفت صفت را مورد مطالعه قرار داد كه به وي اجازه مي­داد نخودها را در گروه­هاي كاملاً متفاوت از هم طبقه بندي و تقسيم نمايد.


منبع: Handbook of Plant Biotechnology (2004), WILEY


 
comment نظرات ()