زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

مقدمه‌اي بر ژنتيك كلاسيك و اصلاح سنتي گياهان
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ٩:۳٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۳/٥/۱٤
 

قسمت سوم

 

ادامه (وراثت مندلي: تاريخچه، مفاهيم و ارتباط آن با اصلاح گياهان)

 

يكي از جفت صفتهايي كه وي مطالعه كرد، صفات دانه گرد در برابر دانه چروكيده بود. مندل وقتي گياهان داراي دانه­هاي گرد و گياهان دانه چروكيده را تلاقي مي­داد و دورگ­هايي ايجاد مي­شدند، از خودگشني اين دورگ­ها 2 نوع صفت مشاهده مي­كرد: گياهان دانه گرد و دانه چروكيده، البته با نسبت­هاي متفاوت اما تقريباً ثابت و قابل پيش­بيني. وي در اين مورد به ازا 5474 گياه دانه گرد، 1850 گياه چروكيده شمارش نمود كه نسبت آنها بسيار نزديك به نسبت 1:3 مي­باشد. وي مشاهدات ابتدايي خود را اينطور خلاصه نمود:

 

الف) دورگ­هاي نسل F1 (حاصل از تلاقي گياهان والد با صفات متفاوت) فقط صفت يكي از والدين (دانه گرد در مثال اخير) را بروز مي­دهند.

 

ب) در نسل F2 (گياهان حاصل از خودگشني دورگ­هاي نسل F1)، هر دو صفت والدين مشاهده مي­شود.

 

پ) صفتي كه در نسل F1 مشاهده مي­شود (دانه گرد)، در نسل F2 با فراواني 3 برابر صفت ديگر كه در نسل F1 بروز پيدا نمي­كند (دانه چروكيده)، مشاهده مي­شود.

 

شكلي مربوط به آزمايش مندل

 

مندل 3 رهيافت جديد در زمينه مطالعه وراثت ارائه كرد:

 

·                    او غير از مشاهده به آزمايش نيز پرداخت.

·                    او گياهان مورد آزمايش را شمارش كرد.

·                    او گياهان مادري را نگهداري كرد تا در مرحله بعدي استفاده قرار کند.

 

در آن زمان مطالعات محاسباتي هنوز جزيي از تحقيقات زيست­شناسي نبود و در حقيقت روش­هاي آماري مورد نياز براي معتبر ساختن نسبتهاي مشاهده شده در دسترس نبود. فرضيه وراثتي كه توسط مندل ارائه شد، بر مبناي حضور عوامل وراثتي (يا ژن­هايي) كه به صورت كاملاً تعريف شده و قابل پيش­بيني رفتار مي­كردند، ارائه شد. بر مبناي اين قوانين و اصول، مفاهيمي چون آلل، تفرق و جور شدن مستقل تعريف شدند.

 

مندل به منظور توضيح و شرح نتايج حاصل از آزمايش­هايش حداقل دو فرض را مطرح كرد:

 

الف) وراثت به طور مشخصي حاصل از عوامل غير قابل مشاهده و پنهاني است كه از عوامل قابل مشاهده مجزا هستند و از نسلي به نسل ديگر صرف نظر از اثر محيط و بدون تغيير منتقل مي­شوند.

 

ب) هر سلول والدي دو نسخه از هر ژن را حمل مي­كند.

 

اين فرض­ها اين مفهوم را آشكار كرد كه ژن­ها به صورت ذرات وراثتي عمل مي­كنند، تفرق مي­يابند و دوباره در طي توليدمثل جنسي به طور مستقل از هم جور مي­شوند.

 


منبع: Handbook of Plant Biotechnology (2004), WILEY

 


 
comment نظرات ()