زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

مقدمه‌اي بر ژنتيك كلاسيك و اصلاح سنتي گياهان
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ٩:٠۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۳/٥/٢٥
 

قسمت چهارم

 

ادامه (وراثت مندلي: تاريخچه، مفاهيم و ارتباط آن با اصلاح گياهان)

 

در اواخر قرن 19 ميلادي و قبل از كشف اهميت نتايج حاصل از فعاليتهاي مندل توسط دانشمندان، اصلاح­گران گياهان تئوري داروين را به كار مي­بردند از جمله اينكه خصوصيات گياهان مي­تواند با انتخاب مداوم بهبود يابد (Roberts، 1965). روشهايي كه اين اصلاحگران به كار مي­بردند شامل انتخابهاي توده­اي متعدد بود كه عمدتاً نتيجه قابل توجهي نداشت. در سال 1890 اصلاحگران در سوئد و فرانسه انتخاب تك گياه و كاشت نتاج منتخب را مورد استفاده قرار دادند (Akerberg، 1986) و در اين زمان اصلاح گياهان و با نظم و دقت بيشتري انجام مي­شد. بر پايه گزارشي از von Rumker در سال 1889 مشخص است كه نتايج اجراي آزمايشها و فنوتيپهاي مشاهده شده مانند اندازه، تعداد و وزن ثبت مي­شده است. جالب است كه 3 سال قبل از كشف دوباره فعاليتهايي كه مندل سالها قبل انجام داده­بود، Bolin در سال 1897 ضمن كار بر روي گياه جو عنوان كرده است كه با توجه به توارث صفات و خصوصيات به نسلهاي بعدي، به نظر مي­رسد كه يك نظام مشخص در اين زمينه وجود دارد. انواع فنوتيپ­هايي كه مشاهده مي­شود، نماينده تمامي حالات و تركيبات ممكن خصوصيات والدين مي­باشند و بنابراين مي­توان آنها را با معادلات رياضي و با دقت خوبي محاسبه كرد. بر اين اساس قوانين مندل به خوبي توسط اصلاحگران پذيرفته شد و آنها مي­توانستند با بهره­برداري از اين قوانين، مشاهدات خود را تشريح كرده، روشهاي نوين را به كار برند و يا اطلاعات و دانش به دست آمده را محك بزنند.

گرچه آزمايشهاي مندل سالها قبل از 1900 ميلادي انجام شده بود، كشف دوباره مقاله او مستقلاً توسط سه فرد مختلف يعنيCorrens  آلماني، de Vries هلندي وvon Tschermak  اتريشي، بازتاب گسترده و عظيمي پيدا كرد و سرآغاز عصر جديدي در اصلاح گياهان بر پايه اصول علمي بود. لازم به ذكر است كه نتايج كارهاي مندل قبل از كشف تقسيم ميوز و تئوري كروموزومي وراثت انجام شده بود.


منبع: Handbook of Plant Biotechnology (2004), WILEY
 
comment نظرات ()