زیست فناوری

نوشته: کسری اصفهانی

پنجمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱۱:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/٩/۱
 

هفته آینده (9تا 12 آذر) پنجمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی را با عنوان "از ژن تا پروتئین" در مرکز آموزش های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری برگزار می کنم. اگر کسی از دوستان علاقه داشتند در این کارگاه شرکت کنند، می توانند از لینکهای زیر اطلاعات لازم درباره نحوه ثبت نام را دریافت کنند.

فرم ثبت نام
صفحه کارگاه در سایت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
بازتاب خبری کارگاه در خبرگزاری ایسنا

 

 


 
comment نظرات ()
 
چهارمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٥/٤
 

خوشبختانه دوباره فرصتی شده تا چهارمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی را در قالب مدرسه تابستانی آموزشی، 1 تا 3 شهریور ماه امسال (همزمان با سیزدهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران) در مرکز آموزش های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری به عنوان مجری برگزار کنم.

در این دوره کوتاه مدت آموزشی که برای دانشجویان علاقمند به انجام پروژه های ژنتیک مولکولی و بیوتکنولوژی و با هزینه های پایین تری نسبت به دوره های مشابه برنامه ریزی شده است، تکنیک های معمول آزمایشگاهی مانند PCR، استخراج DNA، هضم آنزیمی، انتقال ژن، الکتروفورز و ... به صورت عملی و نظری آموزش داده می شود و در انتهای دوره آموزشی، به شرکت کنندگانی که با موفقیت دوره را به پایان برسانند، گواهینامه معتبر پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری اعطا می شود.

این دوره مناسب دانشجویانی است که می خواهند پایان نامه خود را به تازگی شروع کنند و آشنایی چندانی با تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی ندارند.

برنامه کارگاه

1 شهریور: آموزش PCR
- آشنایی با اصول PCR، واکنش و برنامه PCR
- انجام PCR
- انواع مختلف و کاربردهای PCR
- مبانی الکتروفورز و جداسازی قطعات DNA
- مشاهده محصولات PCR بر روی ژل آگاروز و آنالیز نتایج
- استخراج DNA

2 و 3 شهریور: مهندسی ژنتیک و کلونینگ DNA
- اصول مهندسی ژنتیک و آشنایی با مراحل یک پروژه کلونینگ DNA
- کاربردهای مهندسی ژنتیک
- آنزیم‌های برشی و هضم آنزیمی
- Ligation و کلونینگ DNA هدف
- انتقال DNA نوترکیب به باکتری پذیرنده E. Coli
- روش‌های مختلف آنالیز مولکولی صحت کلونینگ
- تایید کلونینگ با تکنیک Colony PCR
- الکتروفورز و مشاهده نتایج بررسی کلونی‌های نوترکیب
- بررسی و رفع مشکلات احتمالی PCR
- آشنایی با اصول طراحی پرایمر

* ساعت برگزاری کارگاه هر روز از 8:30 صبح تا 3:30 بعد از ظهر می باشد.

ظرفیت پذیرش دوره:
20 نفر

مهلت ثبت نام:
15 مرداد 1393


دوستان جهت پیش ثبت نام می توانند نام و نام خانوادگی، وضعیت تحصیلی و شماره تماس خود را تا 15 مرداد ماه به نشانی پست الکترونیکی iranbioelearning@gmail.com ارسال نمایند تا فرم ثبت نام و اطلاعات تکمیلی برای آنها ارسال شود.


هزینه ها

عادی

• دوره آموزشی سه روزه کامل تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 350 هزار تومان

- روز اول کارگاه (آموزش پی سی آر و استخراج دی ان ای): 140 هزار تومان

- روز دوم و سوم کارگاه (مهندسی ژنتیک و کلونینگ دی ان ای): 220 هزار تومان

دانشجویی

• دوره آموزشی سه روزه کامل تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 295 هزار تومان

- روز اول کارگاه (آموزش پی سی آر و استخراج دی ان ای): 120 هزار تومان

- روز دوم و سوم کارگاه (مهندسی ژنتیک و کلونینگ دی ان ای): 195 هزار تومان

هزینه های کارگاه شامل آموزش، مواد کمک آموزشی، مواد مصرفی آزمایشگاهی، ناهار و پذیرایی می باشد.

امکان اقامت برای شرکت کنندگان شهرستانی با قیمت ارزان در مهمانسرای پژوهشگاه فراهم است. این مهمانسرا در محوطه پژوهشگاه واقع شده است.

همچنین برای این دوره نیز 2 متقاضی از مناطق محروم (مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی برای تعیین مناطق محروم و کمتر توسعه یافته در امور حمایتی قابل دستیابی در نشانی: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/135738) با معدل بالای 17 با هزینه 150هزار تومان برای کل دوره ثبت نام می شوند. متقاضیان برای این منظور می بایست هنگام ثبت نام، اسکن آخرین مدرک تحصیلی یا کارنامه ترم قبل خود را با مدرکی حاکی از اقامت یا تحصیل در این مناطق (اسکن کارت دانشجویی یا شناسنامه) همراه با فایل سایر مدارک به نشانی پست الکترونیکی کارگاه (iranbioelearning@gmail.com ) ارسال نمایند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد کارگاه ها و دوره های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری می توانید با شماره 09183886384 آقای مهندس معتمدی تماس حاصل نمایید.

مکان برگزاری کارگاه: تهران، کیلومتر 17 اتوبان تهران کرج، بلوار پژوهش، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری

لینک صفحه اینترنتی کارگاه
پوستر کارگاه


 
comment نظرات ()
 
تجدید دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۳/٢٧
 

با توجه به تکمیل ظرفیت دومین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی (مدرسه تابستانی آموزشی) که 8 تا 11 تیر ماه امسال در مرکز آموزش های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری برگزار می شود و تعداد زیاد کسانی که در این دوره آموزشی ثبت نام اولیه نموده اند، گروه برگزار کننده این دوره، کارگاه مشابهی از 15 تا 18 تیر ماه برگزار خواهد کرد.

از همکاران گرامی که تمایل به شرکت در این دوره آموزشی دارند تقاضا می شود از این پس صرفاً برای کارگاه 15 تا 18 تیر ماه ثبت نام کرده و فرم تکمیل شده ثبت نام را به همراه اسکن مدارک لازم از جمله گواهی پرداخت هزینه کارگاه را به نشانی iranbioelearning@gmail.com ارسال نمایید.

در این دوره کوتاه مدت آموزشی که برای دانشجویان علاقمند به انجام پروژه های ژنتیک مولکولی و بیوتکنولوژی برنامه ریزی شده است، تکنیک های معمول آزمایشگاهی مانند PCR، استخراج DNA، هضم آنزیمی، انتقال ژن، الکتروفورز و ... به صورت عملی و نظری آموزش داده می شود و در انتهای دوره آموزشی، به شرکت کنندگانی که با موفقیت دوره را به پایان برسانند، گواهینامه معتبر پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری اعطا می شود.

در این مدرسه تابستانی، این امکان برای شرکت کنندگان وجود دارد که با توجه به علاقه خود در یک یا چند بخش از دوره آموزشی شرکت نمایند. البته در صورت شرکت در کل دوره آموزشی، هزینه ها کاهش می یابد.

برنامه کارگاه

• 15 تیر: آموزش PCR
- آشنایی با اصول PCR، واکنش و برنامه PCR
- انجام PCR
- انواع مختلف و کاربردهای PCR
- مبانی الکتروفورز و جداسازی قطعات DNA
- مشاهده محصولات PCR بر روی ژل آگاروز و آنالیز نتایج

• 16 تیر: طراحی پرایمر
- بررسی و رفع مشکلات احتمالی PCR
- آشنایی با اصول طراحی پرایمر
- آشنایی با نرم افزار Oligo (نرم افزار تخصصی طراحی پرایمر)

• 17 و 18 تیر: مهندسی ژنتیک، کلونینگ DNA و استخراج پلاسمید
- اصول مهندسی ژنتیک و آشنایی با مراحل یک پروژه کلونینگ DNA
- کاربردهای مهندسی ژنتیک
- آنزیم‌های برشی و هضم آنزیمی
- Ligation و کلونینگ DNA هدف
- انتقال DNA نوترکیب به باکتری پذیرنده E. Coli
- روش‌های مختلف آنالیز مولکولی صحت کلونینگ
- تایید کلونینگ با تکنیک Colony PCR
- الکتروفورز و مشاهده نتایج بررسی کلونی‌های نوترکیب
- استخراج پلاسمید به روش Mini-prep با استفاده از کیت




هزینه ها

عادی

• دوره آموزشی چهار روزه کامل تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 350 هزار تومان
- روز اول و دوم کارگاه (آموزش PCR و طراحی پرایمر): 180 هزار تومان
. روز اول کارگاه (آموزش پی سی آر): 100 هزار تومان
. روز دوم کارگاه (طراحی پرایمر): 100 هزار تومان
- روز سوم و چهارم کارگاه (مهندسی ژنتیک، کلونینگ DNA و استخراج پلاسمید): 200 هزار تومان

دانشجویی

• دوره آموزشی چهار روزه کامل تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 300 هزار تومان
- روز اول و دوم کارگاه (آموزش PCR و طراحی پرایمر): 150 هزار تومان
. روز اول کارگاه (آموزش پی سی آر): 80 هزار تومان
. روز دوم کارگاه (طراحی پرایمر): 80 هزار تومان
- روز سوم و چهارم کارگاه (مهندسی ژنتیک، کلونینگ DNA و استخراج پلاسمید): 180 هزار تومان

توجه: هزینه های کارگاه شامل آموزش، مواد کمک آموزشی، مواد مصرفی آزمایشگاهی، ناهار و پذیرایی می باشد.

اقامت: امکان اقامت برای شرکت کنندگان شهرستانی با قیمت ارزان در مهمانسرای پژوهشگاه فراهم است.

این مهمانسرا دارای امکانات رفاهی و شرایط مناسبی بوده و در محوطه پژوهشگاه واقع شده است. هزینه هرشب اقامت در مهمانسرا برای افراد عادی 30 هزار تومان و با توجه به مذاکرات انجام شده برای دانشجویان محترم 20 هزار تومان می باشد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد کارگاه ها و دوره های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری می توانید با شماره 44580452 آقای مهدی حسین پور تماس حاصل نمایید.

مکان برگزاری کارگاه: تهران، کیلومتر 17 اتوبان تهران کرج، بلوار پژوهش، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری.

فرم ثبت نام

صفحه اینترنتی کارگاه


 
comment نظرات ()
 
دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱۸
 

نخستین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی 6 تا 9 اسفند امسال در مرکز آموزش های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری برگزار می شود. همچنین کارگاه آموزشی یک روزه GLP "ویژه آموزش نحوه درست فعالیت و کار با دستگاه های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی" مرتبط با این دوره آموزشی، در روز 5 اسفند ماه برگزار می شود.



در دوره آموزشی کوتاه مدت آموزش تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی که برای دانشجویان علاقمند به انجام پروژه های ژنتیک مولکولی و بیوتکنولوژی برنامه ریزی شده است، تکنیک های معمول آزمایشگاهی مانند PCR، استخراج DNA، هضم آنزیمی، انتقال ژن، الکتروفورز و ... به صورت عملی و نظری آموزش داده می شود و در انتهای دوره آموزشی، گواهینامه معتبر پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری به شرکت کنندگانی که با موفقیت دوره را به پایان برسانند، اعطا می شود.

همچنین در روز قبل از برگزاری این دوره آموزشی چهار روزه، کارگاه آموزشی یک روزه GLP ویژه آموزش نحوه درست کار کردن با دستگاه های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی در روز 5 اسفند ماه برگزار می شود. گذراندن این دوره آموزشی برای حضور در آزمایشگاه های معتبری مانند آزمایشگاه های پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری الزامی است و پس از پایان این دوره یک روزه نیز مدرک جداگانه ای به دانش آموختگان اعطا می شود.


ظرفیت پذیرش هر دوره:
20 نفر

مهلت ثبت نام:
28 بهمن 1391


علاقمندان جهت پیش ثبت نام می توانند نام و نام خانوادگی، وضعیت تحصیلی و شماره تماس خود را تا 24 دی ماه به نشانی پست الکترونیکی iranbioelearning@gmail.com ارسال نمایند تا فرم ثبت نام و اطلاعات تکمیلی برای آنها ارسال شود. الویت ثبت نام با افرادی است که پیش ثبت نام نمایند. 

هزینه ها:

افراد عادی

دوره آموزشی چهار روزه تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 350 هزار تومان
کارگاه آموزشی یک روزه GLP: هشتاد هزارتومان
هر دو دوره: 400 هزار تومان

دانشجویی

دوره آموزشی چهار روزه تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 280 هزار تومان 
کارگاه آموزشی یک روزه GLP: هفتاد هزارتومان
هر دو دوره: 320 هزار تومان (20 درصد تخفیف)

دانشجویان پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری 

دوره آموزشی چهار روزه تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی: 270 هزار تومان
کارگاه آموزشی یک روزه GLP: پنجاه هزارتومان
هر دو دوره: 300 هزار تومان (25 درصد تخفیف)

هزینه ها شامل آموزش، مواد کمک آموزشی، مواد مصرفی آزمایشگاهی و پذیرایی می باشد.

اقامت: امکان اقامت برای شرکت کنندگان شهرستانی با قیمت ارزان در مهمانسرای پژوهشگاه فراهم است. این مهمانسرا دارای امکانات رفاهی و شرایط مناسبی بوده و در محوطه پژوهشگاه واقع شده است. هزینه هرشب اقامت در مهمانسرا برای افراد عادی 25 هزار تومان و با توجه به مذاکرات انجام شده برای دانشجویان محترم 15 هزار تومان می باشد. 

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد کارگاه ها و دوره های تخصصی کوتاه مدت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری می توانید با شماره های 09102979232 یا 44580322 تماس حاصل نمایید.

مکان برگزاری کارگاه: تهران، کیلومتر 17 اتوبان تهران کرج، بلوار پژوهش، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری



 
comment نظرات ()
 
سومین کارگاه آشنایی با اصول PCR و طراحی پرایمر
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱٠:٢٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٧/۳٠
 

کارگاه آشنایی با اصول PCR و طراحی پرایمر از سری کارگاه‌های برنامه ریزی شده توسط شرکت دانا ژن ‌پژوه و شبکه پزشکی مولکولی کشور می‌باشد که در دو قسمت نظری و عملی توسط عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک ایران تدریس خواهد ‌شد.

واکنش زنجیره ای پلیمراز یا به اختصار PCR به طور روزمره در اکثر آزمایشگاه های تشخیصی و تحقیقاتی استفاده می شود و در موارد بسیاری مثل شناسایی و جداسازی ژن ها، کلونینگ، طبقه‌بندی و شناسایی موجودات زنده، تشخیص بیماری‌های ژنتیکی و حتی پرونده‌های جنایی و تعیین هویت کاربرد دارد. در حال حاضر و نزدیک به 30 سال پس از معرفی این تکنیک، تحقیقات ژنتیک مولکولی بدون استفاده از آن قابل تصور نیست. با توجه به این موضوع، مطالب این کارگاه برای تمامی فارغ‌التحصیلان و دانشجویان رشته‌های پزشکی، علوم آزمایشگاهی، بیوتکنولوژی، ژنتیک ‌مولکولی، گرایش های مختلف زیست‌شناسی، گیاهپزشکی، زراعت، باغبانی، صنایع غذایی و تمامی افرادی که به مباحث بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک علاقمند می‌باشند، مناسب است.

سرفصل‌های کارگاه
- آشنایی با اصول PCR، واکنش و برنامه PCR
- انجام PCR
- انواع مختلف و کاربردهای PCR
- مبانی الکتروفورز و جداسازی قطعات DNA
- مشاهده محصولات PCR بر روی ژل آگاروز و آنالیز نتایج
- آشنایی با اصول طراحی پرایمر
- آشنایی با نرم افزار Oligo (نرم افزار تخصصی طراحی پرایمر)
- بررسی و رفع مشکلات احتمالی PCR

گروه‌بندی بر اساس سطح علمی ثبت‌نام‌کنندگان انجام می‌شود، تا شرکت‌کنندگان نهایت بهره آموزشی را از شرکت در کارگاه ببرند.

دانشجویان از 20 درصد تخفیف هزینه شرکت در کارگاه برخوردار هستند.

در پایان به شرکت‌کنندگان گواهی معتبر با تایید شبکه پزشکی مولکولی ایران اعطا می‌گردد.

مهلت ثبت نام: ساعت 10 صبح 28 آذر 1391

زمان برگزاری: 30 آذر و یک دی 1391

محل برگزاری کارگاه: تهران، خیابان پاسداران، خیابان شهید محمود گل‌نبی، پلاک 24، طبقه دوم، شرکت دانا ژن پژوه

با توجه به اینکه برای آموزش موثر، حداکثر تعداد شرکت کننده در هر گروه این کارگاه 10 نفر می‌باشد، الویت شرکت در کارگاه با کسانی است که زودتر ثبت نام نمایند و افرادی که با تاخیر ثبت نام نمایند، در الویت برگزاری کارگاه های بعدی قرار خواهند گرفت.


علاقمندان می‌توانند جهت اطلاعات بیشتر با شماره تلفن‌های 22887180-021 یا 09124708799 تماس حاصل فرمایند.

لازم به ذکر است، حامی برگزاری این کارگاه شرکت فزا پژوه می باشد.

کارگاه های شرکت دانا ژن پژوه با همکاری شبکه پزشکی مولکولی ایران

صفحه اینترنتی کارگاه

خبر کارگاه ها در ایسنا

خبر کارگاه قبلی در باشگاه خبرنگاران صدا و سیما

اطلاعیه کارگاه در شبکه پزشکی مولکولی

اطلاعیه کارگاه در سرویس خبری بیوتکنولوژی ایران

ثبت نام در کارگاه


 
ادامه مطلب...
comment نظرات ()
 
نکاتی در برنامه های تامین و تقویت نیروی انسانی مورد نیاز صنعت بیوتکنولوژی
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ۱:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۳
 

 

در دهه های گذشته، بسیاری از کشورهای توسعه یافته خصوصاً آمریکا، بازیگران اصلی صنایع مبتنی بر علوم زیستی بوده و نقش مهمی در توسعه صنعت بیوتکنولوژی داشته اند. اما برخی عوامل از جمله نیروی کار ارزان، انتشار سریع اطلاعات در چند سال اخیر و در دسترس قرار گرفتن سرمایه برای سایر کشورها، رقابت در این عرصه را برای کشورهای پیشرفته با چالش مواجه کرده است و در حال حاضر در کشورهای اروپایی و آسیایی فرصت های فراوانی برای شرکت های علوم زیستی فراهم شده است.

 

در عرصه اقتصاد جهانی، هر رقیبی امکان پیشرفت سریع فناورانه را داشته و می تواند به تجهیزات و منابع مالی لازم در جهت تولید محصولات استاندارد بیوتک دست یابد اما مناطقی که منابع انسانی مناسبی در اختیار داشته و با جدیت و تجربه کافی در این صنعت وارد شوند، مزایای رقابتی بیشتری خواهند داشت.

دولت آمریکا و ایالت های مختلف این کشور با درک این تهدید و رقابت شدید در صنایع مبتنی بر علوم زیستی، کماکان فعالانه در زمینه رشد و حمایت از این صنعت در ایالت های مختلف این کشور تلاش می کنند. سازمان صنایع بیوتکنولوژی آمریکا در سال 2011 چندین توصیه به بخش های آموزش، سیاست گذاری و صنایع این کشور به منظور آماده سازی نیروی انسانی کارآمد مورد نیاز صنایع بیوتکنولوژی این کشور نموده است که می تواند در کشور ما نیز مورد توجه مدیران، اساتید و صاحبان صنایع قرار گیرد.

 

1-    درگیر شدن بخش صنعت در فرآیند آموزش

این موضوع مهمترین عامل موفقیت برنامه های تامین نیروی انسانی مورد نیاز صنعت در کشورهای موفق در این زمینه می باشد. وقتی دانشجویان در رابطه نزدیکی با صنعت آموزش ببینند،‌ دقیقاً همان طور تربیت می شوند که مورد نیاز صنعت می باشد. ارتباط مناسب شرکت هایی که متقاضی نیروی انسانی هستند با دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی موضوعی است که باید در برنامه های کلان آموزشی مورد نظر باشد.

 

2-    وجود برنامه های متنوع و پیوسته تربیت نیروی های انسانی

برای داشتن یک منبع پیوسته تامین نیروی انسانی مورد نیاز صنایع بیوتکنولوژی، باید از روش های مختلفی استفاده کرد. روش سنتی تربیت نیروی انسانی در دانشگاه ها و از طریق دوره های آموزشی کلاسیک یکی از این روش ها می باشد. در عین حال دوره های آموزشی مداوم برای افرادی که از دوره های کلاسیک فارغ التحصیل شده اند و تمایل به پیشرفت شغلی خود داشته و جویای اطلاعات بیشتری می باشند، مورد نیاز می باشد.

 

3-    نیاز به نظام های صنفی و تایید کننده مدارک، سطح تجربه و مهارت نیروی انسانی در بخش بیوتکنولوژی

بر خلاف فارغ التحصیلان بخش مهندسی، تکنسین های آزمایشگاه های بیوتکنولوژی، متخصصان بیوتکنولوژی کشاورزی، کارمندان بخش تولید صنایع بیوتکنولوژی و مهندسین پزشکی، نیازی به داشتن مدارک تاییدیه شغلی از مراکز صنفی مانند نظام مهندسی یا نظام پزشکی ندارند. یک سازمان تایید کننده و تعیین کننده سطح مهارت ها و تجربه نیروهای انسانی جویای کار برای تامین نیروی انسانی مناسب بخش صنعت بسیار حیاتی است گرچه خود صنایع می توانند تا حدودی با برگزاری آزمون های استخدامی و مصاحبه شغلی، کماکان این مسئولیت را خود بر دوش کشند!

 

4-    غلبه بر مشکلات آموزش های حرفه ای دانشجویان

در صنعت بیوتکنولوژی، آموزش حرفه ای دانشجویان در اکثر موارد به خاطر مقررات سختگیرانه و معذورات شرکت ها با چالش مواجه می شود. برای رفع این مشکل می توان از مربی های آموزش دیده توسط بخش صنعت یا تسهیلات نیمه صنعتی یا مدل برای آموزش دانشجویان بهره برد.


 
comment نظرات ()
 
آموزش PCR
نویسنده : دکتر کسری اصفهانی - ساعت ٤:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/٢۱
 

PCR یا واکنش زنجیره ای پلیمراز (Polymerase Chain Reaction)، تکنیکی است که با استفاده از آن می توان در مدت زمان کوتاهی قطعه خاصی از مولکول DNA را در شرایط آزمایشگاهی میلیون ها بار تکثیر نمود. این قطعه DNA ممکن است یک ژن، بخشی از یک کروموزوم یا بخش هایی از ژنوم یک موجود باشد. البته در تکثیر DNA با روش PCR محدودیت هایی نیز وجود دارد که مهمترین آنها اندازه قطعات قابل تکثیر می باشد به طوری که حداکثر اندازه قطعه هایی که با روش PCR معمولی تکثیر می گردد، 5 هزار نوکلئوتید (kb 5) و در روش های بهینه شده تا 20 هزار نوکلئوتید (kb 20) می باشد.

با این تعریف، PCR همانند یک دستگاه فتوکپی عمل می کند که بوسیله آن می توان صفحاتی از کتاب ژنوم هر موجود را به تعداد دلخواه و مشابه نسخه اصلی (البته در مواردی همراه با خطاهای جزئی) تکثیر نمود.

اساس این روش بسیار ساده بوده و مانند واکنش همانندسازی DNA در موجودات زنده توسط آنزیم DNA پلیمراز صورت می گیرد. در موجودات زنده، مجموعه ای از چند پروتئین و آنزیم در فرآیند همانند سازی DNA نقش دارند در حالی که در واکنش PCR تنها نوع خاصی آنزیم DNA پلیمراز مقاوم به حرارت به نام Taq polymerase به همراه بافر، کلرید منیزیم و نوکلئوتیدها جهت تکثیر قطعات DNA استفاده می شود.

مخترع واکنش PCR کَری مولیس (Kary Mullis) می باشد که در سال 1983 این روش را جهت تکثیر DNA معرفی کرد. قبل از این کشف، ساخت قطعات DNA با روش های کند و پر هزینه شیمیایی انجام می گرفت. به دلیل اهمیت این اختراع، کاربردهای فراوان و نقش ارزنده آن در پیشرفت علم ژنتیک و زیست شناسی مولکولی، وی جایزه نوبل شیمی را در سال 1993 دریافت کرد.

واکنش PCR به طور روزمره در اکثر آزمایشگاه های تشخیصی و تحقیقاتی استفاده می شود و در موارد بسیاری مثل شناسایی و جداسازی ژن ها، کلونینگ، طبقه بندی و شناسایی موجودات زنده، تشخیص بیماری های ژنتیکی و حتی پرونده های جنایی و تعیین هویت کاربرد دارد. در حال حاضر و نزدیک به 30 سال پس از کشف PCR، تحقیقات ژنتیک مولکولی بدون استفاده از این تکنیک قابل تصور نیست.

سازوکار (برنامه) واکنش PCR
اساس واکنش PCR جهت تکثیر توالی DNA دو رشته ای، تغییرات دمایی می باشد. در ابتدا پیوندهای هیدروژنی دو رشته توالی DNA با حرارت (94-95 درجه سلسیوس) شکسته و دو رشته از یکدیگر جدا می شوند. سپس دمای واکنش پایین آورده می شود (معمولاً 50 تا 60 درجه سلسیوس). در این مرحله، دو قطعه کوتاه DNA تک رشته ای (معمولاً بین 18 تا 30 نوکلئوتید) که دقیقاً مشابه دو طرف قطعه DNA مورد نظر برای تکثیر طراحی و ساخته شده اند (با نام پرایمر یا آغازگر)، به توالی های مکمل خود در دو رشته باز شده DNA متصل می گردند. این دو قطعه انتهای 3’ آزاد جهت فعالیت آنزیم DNA پلیمراز را فراهم می نماید، کاری که در همانند سازی در موجودات زنده توسط آنزیم پریماز و توالی اولیه ساخته شده توسط آن انجام می گیرد. در مرحله بعد، دمای واکنش تا 72 درجه سلسیوس (دمای مناسب آنزیم Taq polymerase) افزایش یافته و عمل تکثیر قطعه DNA مورد نظر بین دو پرایمر با استفاده از نوکلئوتیدهای موجود، توسط آنزیم Taq polymerase مقاوم به حرارت انجام می پذیرد.

مرحله اول: واسرشت سازی (Denaturation30 تا 60 ثانیه

عمل انجام شده در این مرحله: جدا شدن دو رشته DNA

مرحله دوم: اتصال (Annealing30 تا 60 ثانیه

عمل انجام شده در این مرحله: اتصال پرایمرها به نواحی مکمل روی DNA و تعیین محدوده تکثیر قطعه DNA

مرحله سوم: گسترش (Extension یا Elongationبه ازای هر 1000 نوکلئوتید طول قطعه 60 ثانیه

عمل انجام شده در این مرحله: تکثیر قطعه DNA مورد نظر

این 3 مرحله بین 25 تا 40 بار تکرار می شود که به آن چرخه های PCR می گویند.

اجزا واکنش PCR
در یک واکنش PCR از نمونه DNA، آنزیم Taq polymerase، پرایمرها، بافر، یون منیزیم، نوکلئوتیدها و آب حضور استفاده می شود. توضیحات مربوط به هر یک از این اجزا در ادامه ارائه شده است:

- نمونه DNA (الگو)
تکثیر از روی نمونه DNA انجام می شود. این نمونه می تواند، قطعه ای DNA، محصول استخراج DNA ژنومی، DNA پلاسمیدی یا حتی محصول PCR دیگری باشد. معمولاً حدود یک نانوگرم از DNA پلاسمیدی یا فاژی یا یک میکروگرم از DNA ژنومی برای یک واکنش PCR کافی است. بیش از این مقدار، باعث تولید محصولات غیر اختصاصی (قطعات DNA دیگری غیر از قطعه مورد نظر) شده و مقدار کم نمونه DNA نیز باعث کاهش دقت واکنش PCR یا عدم تکثیر قطعه مورد نظر می گردد. کیفیت نمونه DNA نیز مهم است به طوری که باقی ماندن ترکیبات مورد استفاده در مرحله استخراج DNA مثل فنل و EDTA، باعث کاهش فعالیت آنزیم Taq polymerase و عدم حصول نتیجه مورد نظر می گردد. همچنین آلوده شدن واکنش PCR با مقادیر بسیار اندک DNA از هر منبع دیگری، به دلیل حساسیت فوق العاده این تکنیک، ممکن است به تولید قطعات غیر قابل انتظار بیانجامد.

- آنزیم Taq polymerase
این آنزیم برای تکثیر قطعات کمتر از سه هزار جفت باز توصیه شده و پر مصرف ترین آنزیم مورد استفاده در PCR می باشد. به طور معمول حدود یک واحد از این آنزیم در 50 میکرو لیتر از واکنش PCR استفاده می شود. اگر نمونه DNA حاوی مواد ممانعت کننده PCR باشد، می توان این مقدار را دو تا سه برابر افزایش داد ولی مقادیر بالاتر آنزیم باعث تولید محصولات غیر اختصاصی می گردد. گرچه دمای مناسب برای این آنزیم 72 درجه سلسیوس می باشد ولی چون این آنزیم در دمای معمولی نیز قادر به تکثیر می باشد برای جلوگیری از اتصال قطعات پرایمر به نقاط دیگری روی توالی نمونه DNA و امکان تولید قطعات غیر اختصاصی، توصیه می شود که تمامی مراحل آماده سازی واکنش PCR بر روی یخ صورت گیرد.

- نوکلئوتید ها
چهار نوکلئوتید تشکیل دهنده قطعه DNA از اجزا واکنش PCR می باشند که به عنوان واحد های ساختمانی مورد نیاز در ساخت قطعه DNA استفاده می شوند. غلظت مورد نیاز از هر یک از نوکلئوتیدها برای واکنش PCR یکسان و برابر 200 نانو مولار می باشد. برای این منظور از مخلوط های آماده واجد هر چهار نوکلئوتید که با غلظت های مختلف مثل دو میلی مولار، 10 میلی مولار و 25 میلی مولار موجود است، استفاده می شود. به طور مثال، در یک واکنش 50 میکرو لیتری PCR باید 5 میکرو لیتر از مخلوط دو میلی مولار نوکلئوتیدها برای دستیابی به مقدار مورد نیاز در واکنش استفاده کرد.

- بافر
مهمترین نقش بافر PCR تنظیم pH مناسب واکنش PCR و آنزیم Taq polymerase می باشد. اجزای این بافر نقش های دیگری نیز دارند از جمله کلرید پتاسیم که به اتصال پرایمر به DNA الگو (نمونه) کمک می کند.

- یون منیزیم
یون منیزیم یکی از اساسی ترین اجزا واکنش PCR می باشد. انواع مختلف آنزیم DNA polymerase برای فعالیت خود به این یون نیاز دارند و این یون برای اتصال پرایمر و قطعه DNA لازم است. برای تکثیر با Taq polymerase این یون عمدتاً به صورت ترکیب کلرید منیزیم در واکنش PCR استفاده می شود. این ترکیب گاهی در همان بافر PCR قرار داده می شود ولی از آنجا که برای برخی واکنش های PCR لازم است که غلظت این یون تغییر نماید، این ترکیب به طور جداگانه تهیه و به واکنش PCR افزوده می شود.

غلظت بهینه یون منیزیم در واکنش PCR یک تا چهار میلی مولار است. غلظت بالاتر از این مقدار باعث تکثیر قطعاتی غیر از قطعه مورد نظر (قطعات غیر اختصاصی) شده و غلظت پایین این یون نیز ممکن است به کاهش کارایی واکنش و میزان تولید قطعه مورد نظر منجر شود.

- پرایمرها
غلظت بهینه پرایمرها برای واکنش PCR از 100 نانو مولار تا یک میکرو مولار متغییر است. غلظت بیش از این، منجر به تولید قطعات غیر اختصاصی می شود. طراحی پرایمر نیازمند دقت فراوانی است و مرحله بسیار مهمی در امکان پذیر شدن و صحت تکثیر قطعه مورد نظر دارد. دمای مرحله اتصال در برنامه PCR به توالی پرایمرها ارتباط دارد.

وسایل مورد نیاز برای واکنش PCR
حداقل وسایل مورد نیاز برای انجام واکنش PCR، دستگاه ترموسایکلر (ایجاد کننده چرخه های دمایی)، میکرو پیپت، ظرف یخ و وسایل یکبار مصرفی مانند تیپ (جز پلاستیکی که برای کشیدن محلول به میکرو پیپت متصل می شود) و ویال (لوله های درب دار کوچک، در دو اندازه بر اساس گنجایش آنها یعنی 200 و 500 میکرو لیتر، که واکنش PCR در آنها انجام می شود) و ظروف نگهداری آنها می باشد.

ویال

دستگاه ترموسایکلر برای ایجاد دماهای مختلف در مدت زمان مورد نظر، قابل برنامه ریزی می باشد. قبل از تولید این دستگاه، دانشمندان برای انجام PCR از سه حمام آب گرم با دماهای مختلف استفاده می کردند که کار بسیار پر زحمتی بود.

دستگاه ترموسایکلر (PCR)

میکرو پیپت برای برداشتن مقادیر اندک مورد نیاز برای واکنش PCR در مقیاس میکرو لیتر استفاده می شود. بر روی این دستگاه که کار کردن با آن بسیار راحت است، تیپ های یک بار مصرف قرار داده می شود و بدین وسیله حجم مورد نظر از آن برداشته و به واکنش PCR افزوده می شود.

نوشته: کسری اصفهانی

* هنگام استفاده از این مطلب، ذکر منبع الزامی است.

 

نزدیکترین کارگاه عملی که توسط نویسنده این مطلب علمی در زمینه PCR برگزار می شود: 

هفتمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی (از ژن تا پروتئین) - 3 تا 6 اسفند 1393


 
comment نظرات ()