وضعيت زيست فناوري در ايران

 

قافله زيست فناوري حدود سه دهـه قبل به راه افتاده است. ما هنوز در پي انتخاب كوله و بستن كوله باريم و كماكان چون قافله را مي بينيم، گمان مي بريم هنوز هم وقت هست و مي توان كوله اي خوب بست. شايد هيچ گاه از گراني كوله نتوانيم آن را بلند كنيم و شايد هم به علت باز شدن وصله كوله هر آنچه انباشته ‌ايم در راه پرشتاب تعقيب قافله جلو افتاده، در بيابان بريزد. <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" />بيش از 30 سال است كه تحقيقات منجر به توليد و سودآوري اقتصادي در زمينه زيست فناوري مدرن آغاز شده است. در ايران با كمي تأخير و در دهه 60 شمسي با تأسيس پژوهشكده زيست فناوري سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي جهت تحقيق در زمينه زيست فناوري سنتي (در سال 1361)  و مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي با رويكرد به زيست فناوري نوين (در سال 1366) ، فعاليت در زمينه زيست فناوري آغاز گرديد. در حال حاضر نيز حدود50 مؤسسه گوناگون مانند مركز تحقيقات  زيست فناوري كشاورزي، بخش هاي زيست فناوري انستيتو پاستور، مؤسسه رازي و دانشگاه هاي معتبر كشور مانند دانشگاه تهران در زمينه زيست فناوري فعاليت مي كنند.(23و14) بيش از 500 محقق و 3000 شاغل در زمينه هاي مرتبط با زيست فناوري در كشور به كار مشغول هستند(13و27) كه ايـن تعداد بسيار كمتر از ظرفيت اشتغال زايي زيست فناوري در كشور مي باشد. همچنين 23 دوره كارشناسي ارشد و دكتراي تخصصي در زمينه هاي مرتبط با زيست فناوري در كشور راه اندازي شده است.(27)

  تا كنون در كشور حدود 300 طرح پژوهشي در زمينه زيست فناوري در گرايشهاي مختلف كشاورزي، علوم پايه، پزشكي، صنعت و محيط زيست انجام پذيرفته است.(23) در فاصله سالهاي 72 تا 76 مجموعاً 9 ميليون دلار اعتبار ارزي و حدود 60 ميليارد ريال اعتبار ريالي به تحقيقات زيست فناوري تخصيص داده شده، يعني چيزي در حدود 3 ميليون دلار در سال براي بيش از 16 مركز مهم و معتبر تحقيقاتي كه البته فقط 10 مركز اعتبار ارزي دريافت نمودند.(14)

مقايسه سرمايه‌گذاري دولتي در اين زمينه (به علت ماهيت زيست فناوري كه شديداً نيازمند حمايت دولتي مي باشد)، با كشورهاي در حال توسعه ديگر مانند نيجريه و نه آمريكا، تفاوت فاحشي را نشان مي دهد. ما نه تنها رفتن قافله را مي بينم، بلكه در بستن كـوله غفلت مي نماييم و چه بسا قافله مذكور مانند بسياري قافله هاي ديگر، از گستره ديدمان نيز خارج شود و حال مشكل پيدا نمودن قافله نيز افزون مي گردد.

متأسفانه تا كنون نتايج حاصل از تحقيقات داخلـي به بازار وارد نشده است،  گرچه چند فرآورده زيست فناوري مانند هورمون رشد انساني توسط مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي مراحل ورود به بازار را طي مي نمايند. توليد محصولات زيست فناوري سنتي نيز مانند اتانل ، مخمر نان، واكسن هاي انساني و دامي در كشور صورت مي گيرد.

 ::بخشهايی از گزارش ارسالی به رياست محترم جمهوری در زمان وزارت جناب آقای دکتر معين

...در ضمن کلی مطلب هم با لحنی عارفانه(!) نوشته بودم که گويا رايانه ما هم فهميد اين کاره نيستيم و هنگ کرد و ....

/ 3 نظر / 8 بازدید
fereshteh

چرا پنجره وب لاگ خبری ژنتيک باز نمی شه....!

saeedeh

خيلی زيبا و جالب است موفق باشيد

مسيح

با ما هم, كسري؟ داشتيم؟ خبري كه از Nature ترجمه كرده بودم از وبلاگ ژنتيك پاك كردي رفت؟ يكي طلبت...